Home / ਸਾਹਿਤ (page 4)

ਸਾਹਿਤ

ਅਨੰਦਪੁਰ ਵਸਣ ਤੋਂ ਛੱਡਣ ਤੱਕ

ਅਨੰਦਪੁਰ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ (1621-75 ) ਨਾਨਕ ਨੌਵੇਂ ਨੇ 19 ਜੂਨ 1665 ਨੂੰ ਇਕ ਪੁਰਾਣੇ ਪਿੰਡ ਮਾਖੋਵਾਲ ਦੇ ਇਕ ਥੇਹ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਗੁਰੂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਹਲੂਰ (ਬਿਲਾਸਪੁਰ) ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਪੂਤ ਰਿਆਸਤ ਤੋਂ ਇਸੇ ਮਤਲਬ ਲਈ ਖਰੀਦਿਆ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਇਸ …

Read More »

ਨਿਰਮੋਹਗੜ੍ਹ ਜਿੱਥੇ 5000 ਸਿੰਘ ਹੋਏ ਸ਼ਹੀਦ, ਦੋ ਥੜ੍ਹੇ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਬਿਰਾਜੇ

ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਭੁੱਲੇ ਵਿੱਸਰੇ ਅਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਹਾਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਸਥਾਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮੋਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਵੱਡਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ। ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਓਨਾ ਹੀ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਜਿੱਥੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਛਾਤੀ ਚੌੜ੍ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਅੱਖਾਂ ਵੀ ਨਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ …

Read More »

ਬਾਜ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਸਿੰਘਾਂ ਸਮੇਤ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਰਨਾ

ਗੁਰੂ ਕਲਗ਼ੀਧਰ ਵੱਲੋਂ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਛੱਡਣ ਵੇਲੇ ਪੋਹ ਚੜ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਮੋਹਲੇਧਾਰ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਠੰਡੀ ਪੌਣ ਜਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਹਜ਼ੂਰ ਨੇ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਤੁਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਗਜ਼ਨੀ ਤੋਂ ਆਏ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤੰਬੂ ਨੂੰ ਆਥਣ ਵੇਲੇ ਸਾੜਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਸੰਸਾਰ …

Read More »

ਸਾਕਾ ਸਰਹਿੰਦ ਦਾ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕਿਰਦਾਰ ਬੇਗਮ ਜ਼ੈਨਬੁਨਿਮਾ

ਸਾਕਾ ਸਰਹਿੰਦ ਦੀ ਦਿਲ ਕੰਬਾਊ ਦਾਸਤਾਨ ਤਮਾਮ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਜ਼ਿਹਨ ‘ਚ ਅਸਹਿ ਪੀੜ ਬਣੀ ਬੈਠੀ ਹੈ। ਰਹਿੰਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤਕ ਰਿਸਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਨਾਸੂਰ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਨ ਮੌਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪਾਰਖੂ ਅੱਖ ਨੇ ਇਸ ਕੌਮੀ ਫੱਟ ‘ਤੇ ਟਕੋਰਾਂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਮਕ ਛਿੜਕਣ ਵਾਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾਇਕ ਤੇ ਖਲਨਾਇਕ ਦੇ …

Read More »

ਗਰੀਬੂ ਦੀ ਹਵੇਲੀ: ਗੜ੍ਹੀ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ

ਬਹਾਦਰ ਸਿੰਘ ਗੋਸਲ ਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਰੱਜੇ-ਪੁੱਜੇ ਵੱਡੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਜਾਂ ਚੌਧਰੀ ਬਹੁਤਾਤ ਵਿਚ ਰੱਖੇ ਡੰਗਰ-ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਤਬੇਲੇ ਦੇ ਰੂਪ ਦੀ ਹਵੇਲੀ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਇਹ ਹਵੇਲੀ ਬੜੀ ਕਾਰਗਰ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਹ ਹਵੇਲੀਆਂ ਕੱਚੀਆਂ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ …

Read More »

ਅਦੁੱਤੀ ਜੰਗ ਚਮਕੌਰ ਦੀ-21 ਤੇ 22 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਵਸ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼

ਜਗਜੀਵਨ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ 42 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ-ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਜਾਬਰ ਮੁਗ਼ਲ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਹਾਕਮਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕੁੱਲ 16 ਜੰਗਾਂ ਲੜੀਆਂ। ਲੜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਜੰਗਾਂ ਦੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਜੰਗ ਹਮਲਾਵਰ ਹੋ ਕੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੜੀ ਗਈ। ਸਾਰੀਆਂ ਜੰਗਾਂ ਸਵੈ-ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਧੀਨ ਲੜੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਕਾਰਨਾਂ, ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ …

Read More »

ਹਿੰਦੂ ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ ਧਰਮ ਤਬਦੀਲੀ

ਮੁੱਢ-ਕਦੀਮ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਮਰਾਜੀ ਤਾਕਤਾਂ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਧਰਮ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ, ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਜਾਂ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਧਿਰ ਦੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਾਕਮਾਂ ਨੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਧਰਮ ਤਬਦੀਲੀ ਕੀਤੀ ਪਰ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੂਫੀ ਫਕੀਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ …

Read More »

ਚੌਧਰੀ ਨਿਹੰਗ ਖਾਂ, ਬੀਬੀ ਮੁਮਤਾਜ ਅਤੇ ਭਾਈ ਨਬੀ ਖਾਨ- ਭਾਈ ਗ਼ਨੀ ਖਾਨ

ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦਾ ਸੇਵਕ ਸੀ ਤੇ ਸੱਤ ਗੁਰੂ ਸਹਿਬਾਨ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਚਰਨ ਪਾਏ ਸਨ। ਨਿਹੰਗ ਖਾਂ ਪਠਾਣ ਸ਼ਾਹ ਸੁਲੇਮਾਨ ਗਜ਼ਨਵੀ ਦੀ ਕੁਲ ਵਿਚੋਂ ਨੌਰੰਗ ਖਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਪਤਨੀ ਜ਼ੈਨਾ ਬੇਗਮ, ਪੁੱਤਰ ਆਲਮ ਖਾਂ ਤੇ ਪੁੱਤਰੀ ਮੁਮਤਾਜ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਚੰਗੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਸਨ। …

Read More »

ਮਲੇਰਕੋਟਲੇ ਦੇ ਨਵਾਬ ਸ਼ੇਰ ਮੁਹੰਮਦ ਖਾਂ ਦੇ ‘ਹਾਅ’ ਦੇ ਨਾਰੇ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਭੁਲਾਇਆ।

ਜਦੋਂ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਨਵਾਬ ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਂ ਨੇ ਨੀਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿਣਵਾ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦੇਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੁਣਾਇਆ ਸੀ ਤੇ ਮਲੇਰਕੋਟਲੇ ਦੇ ਨਵਾਬ ਸ਼ੇਰ ਮੁਹੰਮਦ ਖਾਂ ਨੇ ਰਹਿਮ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਸੀ ਆਖਿਆ ਸੀ ਪਿਤਾ ਦਾ ਬਦਲਾ ਇੰਨੇ ਮਾਸੂਮ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋ ਨਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਪਰ ਨਵਾਬ ਸ਼ੇਰ ਮੁਹੰਮਦ …

Read More »

‘ਇਸ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ, ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਸੂਬਾ ਸਰਹੰਦ ਨੂੰ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਪੈਸੇ’

ਸਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਬਦਲਿਆ? ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਜਾਪਦਾ ਜਿਵੇਂ ਸਾਹਿਬਜਾਦੇ ਸੂਬਾ ਸਰਹਿੰਦ ਦੀ ਕਚਹਿਰੀ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਤੇ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਦੀਨ ਕਬੂਲਣ ਜਾਂ ਮੌਤ ਕਬੂਲਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।ਹੁਣ ਜਾਪਦਾ ਜਿਵੇਂ ਭਾਰਤੀ ਨਿਜਾਮ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ,”ਸਿਖੋ! ਜਾਂ ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਹੋਣਾ ਮੰਨ ਲੈ,ਨਹੀ ਮਰਨਾ ਪਊ” ਮੁਗਲ ਹਕੂਮਤ ਵਾਂਗ ਹੁਣ …

Read More »