ਸਾਹਿਤ

ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਅਣਗੌਲੇ ਪੰਨ੍ਹੇ ੧੪ : ਛੋਟੇ ਘੱਲੂਘਾਰੇ’ਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਕਾਤਲੇਆਮ ਕਿਸ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ ?

ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਅਣਗੌਲੇ ਪੰਨ੍ਹੇ ੧੪ : ਛੋਟੇ ਘੱਲੂਘਾਰੇ’ਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਕਾਤਲੇਆਮ ਕਿਸ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ ?

ਇਹ ਖੂਨੀ ਸਾਕਾ ਇੱਕਲਾ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ , ਅਸਲ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜਾਨਣ ਲਈ ਪੂਰਾ ਪੜੋ #ਅੱਜ_ਦਾ_ਇਿਤਹਾਸ ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਭਰੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ ਛੋਟਾ ਘੱਲੂਘਾਰਾ 17 ਮਈ 1746 (1 ਜੇਠ 1803 ਸੰਮਤ) ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦੇ ਕਾਹਨੂੰਵਾਨ ਛੰਭ’ਚ ਵਾਪਰਿਆ ਪਰ ਇਸ ਖੂਨੀ ਦੁਖਾਂਤ […]

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਐਲਾਨਨਾਮਾ: ਪਿਛੋਕੜ, ਭਰਮ ਤੇ ਹਕੀਕਤ

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਐਲਾਨਨਾਮਾ: ਪਿਛੋਕੜ, ਭਰਮ ਤੇ ਹਕੀਕਤ

ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ * ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ‘ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਐਲਾਨਨਾਮੇ’ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਧੁੰਦਲੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਆ ਰਹੇ ਬਿਆਨ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਸਪਸ਼ਟਤਾ ਨੂੰ ਹੀ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਆਗੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦੀ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ‘ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਐਲਾਨਨਾਮਾ’ ਕੀ ਹੈ? […]

ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਅਣਗੌਲੇ ਪੰਨ੍ਹੇ – ੧੬; “ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਵੱਖਰੇ ਝੰਡੇ ਅਤੇ #ਡਲਹੌਜ਼ੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪੰਜਾਬ’ਚ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਸੀ, ਅੱਜ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀੰ ਕਰਦਾ”

ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਅਣਗੌਲੇ ਪੰਨ੍ਹੇ – ੧੬; “ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਵੱਖਰੇ ਝੰਡੇ ਅਤੇ #ਡਲਹੌਜ਼ੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪੰਜਾਬ’ਚ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਸੀ, ਅੱਜ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀੰ ਕਰਦਾ”

ਜੇਕਰ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣੇ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਹਿਸਾਬ ਮੰਗ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਹੈ ਕਿ ਹਿਸਾਬ-ਕਿਤਾਬ ਕਰ ਹੀ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਅਣਗੌਲੇ ਪੰਨ੍ਹੇ – ੧੬; “ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਵੱਖਰੇ ਝੰਡੇ ਅਤੇ #ਡਲਹੌਜ਼ੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪੰਜਾਬ’ਚ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਸੀ, ਅੱਜ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀੰ ਕਰਦਾ” ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਕਿਤੇ ਭੁੱਲ […]

ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ‘ਪ੍ਰੇਮ ਸੁਮਾਰਗ ਗ੍ਰੰਥ’ ਵਿਚ ਦਰਜ ਇਹ ਇਬਾਰਤ ਵੱਡੇ ਮਹੱਤਵ ਵਾਲੀ ਹੈ-

ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ‘ਪ੍ਰੇਮ ਸੁਮਾਰਗ ਗ੍ਰੰਥ’ ਵਿਚ ਦਰਜ ਇਹ ਇਬਾਰਤ ਵੱਡੇ ਮਹੱਤਵ ਵਾਲੀ ਹੈ-

ਸੋ ਕਉਨ ਖਾਲਸਾ ਹੈਨਿ? ਜਿਨ੍ਹੀਂ ਕਿਨ੍ਹੀਂ ਆਪਣਾ ਤਨੁ ਮਨੁ ਧਨੁ ਗੁਰੂ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਜੀ ਕਓ ਸਓਾਪਿਆ ਹੈ॥ ਕਿਸੀ ਬਾਤ ਕਾ ਓੁਨ ਕਓੁ ਹਰਖੁ ਸੋਗੁ ਨਾਹੀਂ॥ ਅਰੁ ਕਿਸੀ ਕੀ ਆਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਤੋ॥ ਅਹੁ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕਓੁ ਜੀਤ ਬੈਠੇ ਹੈਨਿ॥ ਅਰੁ ਚਿਤਵਨੀ ਆਪਨੀ ਕਓੁ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖੁ ਜੀ ਕੇ ਚਰਨਾਰਬਿੰਦ ਬਿਖੈ ਰਖਿਆ ਹੈ॥ ਹੋਰ ਤਫਸੀਲ ਕਰਦੀਆਂ […]

13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1978: ਅੰਮਿ੍ਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਹਿ ਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤੇ 13 ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ #ਸ਼ਹਾਦਤ ਨੂੰ ਕੋਟਿ-ਕੋਟਿ ਪ੍ਰਣਾਮ

13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1978: ਅੰਮਿ੍ਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਹਿ ਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤੇ 13 ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ #ਸ਼ਹਾਦਤ ਨੂੰ ਕੋਟਿ-ਕੋਟਿ ਪ੍ਰਣਾਮ

ਇਹਨਾਂ 13 ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਨੇ ਮੌਜ਼ੂਦਾ ਸਿੱਖ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ,ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿਖ਼ਰ ਤੱਕ ਮਰਦ-ੲੇ -ਮੁਜ਼ਾਹਿਦ ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਖ਼ਾਲਸਾ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲਿਅਾਂ ਨੇ ਪਹੁੰਚਾੲਿਅਾ।1984 ੳੁਪਰੰਤ ਜੁਝਾਰੂ ਜਰਨੈਲ ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਅਗਵਾੲੀ ਕਰਦੇ ਹੋੲੇ ਸ਼ਹੀਦੀਅਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਗੲੇ ਅਤੇ ਇਹ ਸੰਘਰਸ਼ ਅੱਜ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅਪਮਾਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ 1978 ਦੀ ਵਿਸਾਖੀ […]

ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼

ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼

ਭਾਈ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਲੌਂਗੋਵਾਲ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ, ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ। ਸੰਨ ੧੬੯੯ ਦੀ ਵੈਸਾਖੀ ਦਾ ਦਿਨ ਦਸਮ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਸਿਰਜੇ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਕਾਰਨ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਨਿਵੇਕਲਾ ਅਧਿਆਇ ਸਿਰਜ ਗਿਆ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿਰਾਲੀ ਯਾਦ ਵਜੋਂ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਅੰਦਰ ਸਦਾ ਤਾਜ਼ਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ […]

ਸਾਕਾ ਜਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗ ਦਾ

ਸਾਕਾ ਜਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗ ਦਾ

ਡਾ. ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਫੀਕ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਨੇੜੇ ਉਹ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ 13 ਅਪਰੈਲ 1919 ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜਨਰਲ ਡਾਇਰ ਨੇ ਨਿਹੱਥੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਇਕੱਠ ’ਤੇ ਗੋਲੀ ਚਲਵਾਈ ਸੀ। ਇਸ ਦਿਨ ਲੋਕ ਸ੍ਰੀ ਹਰਮਿੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਸਾਖੀ ਮਨਾਉਣ ਇੱਕਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰ ਸਾਲ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ […]

ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰਸ

ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰਸ

ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ 27 ਜੂਨ, 1839 ਈਸਵੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ 59 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਵਾਰਸਾਂ ਨੂੰ ਸਾਜਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਕ-ਇਕ ਕਰ ਕੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਿਰਫ ਉਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਬੇਟਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਹੀ ਇਸ ਕਤਲੋਗਾਰਤ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਿਆ। ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮਹਾਰਾਜਾ […]

ਨਿੱਕੀਆਂ ਜਿੰਦਾਂ ਵੱਡੇ ਸਾਕੇ

ਨਿੱਕੀਆਂ ਜਿੰਦਾਂ ਵੱਡੇ ਸਾਕੇ

ਮਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੀਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਸਦੀ ਗੋਦੀ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਖੇਡਣਾ। ਇਸ ਦਾਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਵਾਂ ਲੱਖਾਂ ਜਫ਼ਰ ਜਾਲਦੀਆਂ ਹਨ :- ਤੀਰਥ-ਤੀਰਥ ਖੈਰ ਮੰਗਾਵੇ, ਗੁੱਗੇ ਤੇ ਮੜੀਆਂ ਪੂਜਵਾਵੇ ਸਿਵਿਆਂ ਉਤੇ ਮਾਸ ਰੰਡਾਵੇ, ਅਣਹੋਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਵਾਵੇ ਪੁੱਤਰ ਜਿਹਾ ਨਾ ਮੇਵਾ ਡਿੱਠਾ, ਜਿਤਨਾ ਕੱਚਾ ਉਤਨਾ ਹੀ ਮਿੱਠਾ। ਪਰ ਧੰਨ ਨੇ ਉਹ ਮਾਵਾਂ […]

ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਔਰਤ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਅੰਤ

ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਔਰਤ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਅੰਤ

ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਸਫ਼ਦਰ ਗੰਜ ਰੋਡ ਉਪਰ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਬੇਟੇ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੋਨੀਆ, ਇਕ ਪੋਤਾ ਰਾਹੁਲ ਅਤੇ ਪੋਤੀ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਦਫ਼ਤਰ 1 ਅਕਬਰ ਰੋਡ ਉਪਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਕੰਧ ਨੇ ਇਕ ਸਫ਼ਦਰ ਜੰਗ ਰੋਡ ਵਾਲੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। […]