Home / ਸਾਹਿਤ

ਸਾਹਿਤ

ਭਾਰਤ ਦਾ [[ਵੰਡ ]] ਵਿਭਾਜਨ: ਕੁਝ ਅਣਕਹੀ ਕਹਾਣੀਆਂ

part-3 ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ 3 ਜੁਲਾਈ ਸਨ 1947 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ| ਅਗਲੇ ਹੀ ਹਫਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚ ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਬੈਠਕ ਹੋਈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਅਰਨੈਸਟ ਬੇਵਿਨ, ਜੋ ਕੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਫੌਰਨ ਸੇਕ੍ਰੇਟਰੀ ਸਨ, ਨੇ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਕੇ – …

Read More »

ਭਾਰਤ ਦਾ [[ਵੰਡ ]] ਵਿਭਾਜਨ: ਕੁਝ ਅਣਕਹੀ ਕਹਾਣੀਆਂ

part-2 ਸੋਵੀਅਤ ਰੂਸ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ 1945 ਵਿਚ ਅਤੇ ਉਸਤੋਂ ਬਾਦ ਯੂ ਐਸ ਐਸ ਆਰ ਦੀ 1945 ਵਿਚ ਜਰਮਨ ਫ਼ੌਜਾਂ ਉੱਤੇ ਭਾਰੀ ਜਿੱਤ ਨੇ ਜੋਸਫ਼ ਸਟਾਲਿਨ ਦੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ| ਉਹ ਸੋਵੀਅਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਘੇਰੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ| ਪੱਛਮੀ ਮੋਰਚੇ ਤੇ, …

Read More »

ਭਾਰਤ ਦਾ [[ਵੰਡ ]] ਵਿਭਾਜਨ: ਕੁਝ ਅਣਕਹੀ ਕਹਾਣੀਆਂ

part-1 THE GREAT GAME ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਰੂਸ ਵਿਚਕਾਰ ਛਿੜੀ ਹੋਈ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਜੰਗ ਤੋਂ। ਇਹ ਇਕ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਟਕਰਾਅ ਸੀ ਜੋ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜੀ ਮਨਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮੱਧ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਇਲਾਕਿਆਂ …

Read More »

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮਟਨ ਸਾਹਿਬ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪਡਿੰਤਾਂ ਨੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ

ਮਟਨ ਇਕ ਜਗ੍ਹਾ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਜਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸੁਣਿਆ….ਪਰ ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ ਦੇ ਦਸਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਚਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਥੇ ਇਕ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਸਾਹਿਬ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਉਪਰ ਪੰਡਤਾਂ ਨੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ… ਇਹ ਕਸ਼ਮੀਰ ਚ ਇਕ ਹੜਤਾਲ ਵਾਲੀ ਸਵੇਰ ਸੀ….ਹਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹਰ ਦੁਕਾਨ ਬੰਦ ਸੀ….ਸੜਕ …

Read More »

‘ਅਰਦਾਸ’ ਵਰਗੀ ਗੱਲ ‘ਅਰਦਾਸ ਕਰਾਂ’ ‘ਚ ਨਹੀਂ ਬਣੀ

ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਚ ਰਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਤਾਣੇ ਬਾਣੇ ਦੀ ਨਬਜ਼ ਅਮਰਿੰਦਰ ਗਿੱਲ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ‘ਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਹਿਜ ਅਤੇ ਸੁਹਿਰਦ ਹੋਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਗਿੱਪੀ ਗਰੇਵਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ‘ਚ ਇਸ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਖੁੰਝ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਮੰਜੇ ਬਿਸਤਰੇ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਰਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਬਣੀਆਂ ਗਿੱਪੀ ਗਰੇਵਾਲ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਮੁੰਕਮਲ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੀ …

Read More »

ਇੱਕ ਵਾਰ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ- ਮਾਮਲਾ ਪਹਿਲਾਂ ਬਕਵਾਸ ਤੇ ਫਿਰ ਮਾਫੀ ਦਾ

ਪਾਇਲ ਰੋਹਤਗੀ ਨੇ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗ ਲਈ ਹੈ । ਐਨੀਂ ਗੱਲ ਕਹਿ ਕੇ ਪੱਲਾ ਛੁੜਾ ਲਿਆ , ਅਖੇ ਮੇਰਾ ਇਰਾਦਾ ਸਿੱਖ ਹਿੰਦੂ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚ ਏਕਤਾ ਕਰਾਉਂਣੀ ਸੀ । ਮੇਰੀ ਨਾਨੀ ਵੀ ਸਿੱਖਣੀ ਸੀ । ਵਗੈਰਾ – ਵਗੈਰਾ । ਇਹ ਏਕਤਾ ਕਰਾਉਂਣ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਨਵਾਂ ਤਾਰੀਕਾ ਹੈ ” ? ਰੋਜ਼ ਕੋਈ ਨਾ …

Read More »

ਰਹੱਸਮਈ ਪਿੰਡ – ਚਿੱਟੀ ਸਿੰਘਪੁਰਾ

ਇਸ ਪਿੰਡ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਰਾਹ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਸੋਹਣਾ ਹੈ….ਹਰਿਆਵਲ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ ਪਾਣੀ ਦਾ ਇਕ ਨਾਲਾ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ…. ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਮੁੱਖ ਸੜਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਪਿੰਡ ਵਾਲੇ ਰਾਹ ਪੈਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ…ਸੰਘਣੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਚੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਇਸੇ ਰਾਹ …

Read More »

ਜਦੋਂ ਸਿੰਧ ਤੇ ਹਕੂਮਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਜੋ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਿਤ ਸੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੀ ਭੈਣ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਇਆ

ਹਰ ਵੇਲੇ ਸਿੱਖਾਂ ਬਾਰੇ ਬਕਵਾਸ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹਰ ਗਲ੍ਹ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਚਵਲਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਪੜਾਇਆ ਕਰੋ…ਕਿ ਕਿਦਾ ਸਕੀਆਂ ਭੈਣਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਂਦੇ ਸੀ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਕੋਲ ਭੇਜਦੇ ਸਨ-ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਇਹ ਰਾਜਾ ਦਾਹਿਰ ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧ ਦੇ ਹੁਕਮਰਾਨ ਸਨ। ਉਹ ਰਾਜਾ …

Read More »

ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ

ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਨਖਾਸ ਚੌਂਕ, ਲਾਹੌਰ ਵਿਖੇ ਜਨ ਸਮੂਹ ਸਾਹਮਣੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਸੇ ਅਨੁਰੂਪ ਚਿੱਤਰ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਰਚਿਆ ਹੈ। ਜਗ੍ਹਾ ਖੁਲ੍ਹੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਚੌਂਕੜਾ ਮਾਰੀ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਸਿਰ ਸਫ਼ੈਦ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਭਰਵਾਂ ਜੂੜਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੁਲ੍ਹਾ ਦਾਹੜਾ ਹੈ। ਦੇਹ ਉਪਰ ਕੋਈ …

Read More »

ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਾਣੀ – ਜਦੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਮਿਸਟਰ ਜਿਨਾਹ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇਣਾ ਮੰਨ ਗਏ

ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਜਿਨਾਹ ਨੂੰ ਕਿਹਾ , ਤੂੰ ਚੁਆਨੀ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ , ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰੁਪਿਆ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ” । ਜਿਨਾਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ਜਿਹੜਾ ਰੁਪਿਆ ਚੁਆਨੀ ਬਦਲੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਖੋਟਾ ਹੋਵੇਗਾ ” । ਜਦੋਂ ਸਿੱਖ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨੇ ਰਾਜ ਦੇਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ , ਹਿੰਦੂ …

Read More »